10 największych teleskopów na świecie

Poznajcie 10 największych teleskopów na świecie według największej powierzchni zwierciadła. Znajdziecie również informacje o ich lokalizacji, średnicy zwierciadła, długości ogniskowej oraz rodzaju kopuły.

10. Obserwatorium MMT

fot. Pyronordicman / wikipedia.org (CC BY-SA 4.0)

Teleskop MMT Observatory znajduje się w Arizonie (Stany Zjednoczone), na wysokości 2616 m n.p.m. Wybudowany został w 2000 roku. Pierwotnie, jako Multiple Mirror Telescope (MMT), składało się z sześciu mniejszych zwierciadeł. Jednak w 2000 roku przeszło gruntowną modernizację, podczas której sześć luster zastąpiono jednym, potężnym zwierciadłem o średnicy 6,5 metra. Jest to wspólny projekt Uniwersytetu Arizony i Instytutu Smithsona. Charakterystyczny jest również budynek obserwatorium, który obraca się w całości wraz z teleskopem w jego wnętrzu.

• powierzchnia zwierciadła: 33,1 m²
• średnica zwierciadła: 6,5 m

9. Gemini South

fot. Denys (fr) / wikipedia.org (CC BY-SA 3.0)

Teleskop Gemini North znajduje się w Cerro Pachón (Chile). Wybudowany został w 2001 roku. Razem ze swoim północnym odpowiednikiem, Gemini South umożliwia astronomom obserwację całego nieboskłonu. Jego położenie na półkuli południowej daje mu doskonały wgląd w takie obiekty jak centrum naszej galaktyki, Drogi Mlecznej, oraz pobliskie Obłoki Magellana. To czyni go kluczowym narzędziem do badania struktury i ewolucji galaktyk.

• powierzchnia zwierciadła: 51,5 m²
• średnica zwierciadła: 8,1 m

8. Gemini North

fot. Mailseth / wikipedia.org (CC BY-SA 3.0)

Teleskop Gemini North znajduje się na Hawajach, Mauna Kea (Stany Zjednoczone). Wybudowany został w 1999 roku. Jego lokalizacja na hawajskim wulkanie Mauna Kea zapewnia dostęp do obiektów nieba półkuli północnej. Dzięki współpracy międzynarodowej astronomowie z wielu krajów mogą prowadzić za jego pomocą badania. Teleskop jest wyposażony w zaawansowane systemy optyki adaptacyjnej, które korygują zniekształcenia obrazu spowodowane przez ziemską atmosferę, dostarczając niezwykle ostre obrazy.

• powierzchnia zwierciadła: 51,5 m²
• średnica zwierciadła: 8,1 m

7. Very Large Telescope

fot. ESO/G. Hüdepohl (atacamaphoto.com) / wikipedia.org (CC BY-SA 4.0)

Very Large Telescope to zespół czterech teleskopów optycznych znajdujących się w Antofagasta (Chile), na wysokości 2635 m n.p.m. Wybudowane zostały w latach 1998 - 2001. Należące do Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) instrumenty noszą nazwy Antu, Kueyen, Melipal i Yepun. Mogą one pracować oddzielnie lub łączyć zbierane światło, tworząc gigantyczny wirtualny teleskop (interferometr VLTI). Pozwala to na uzyskanie obrazów o niezwykłej ostrości, ujawniając szczegóły, które byłyby niewidoczne nawet dla największych pojedynczych teleskopów.

• powierzchnia zwierciadła: 52 m²
• średnica zwierciadła: 8,2 m
• długość ogniskowej: 120 m

6. Teleskop Subaru

fot. Denys (fr) / wikipedia.org (CC BY-SA 3.0)

Teleskop Subaru znajduje się na Hawajach, na Mauna Kea (Stany Zjednoczone), na wysokości 4139 m n.p.m. Wybudowany został w 1998 roku. Nazwany na cześć japońskiej nazwy gromady gwiazd Plejady, teleskop ten jest dumą Narodowego Obserwatorium Astronomicznego Japonii. W przeciwieństwie do wielu innych gigantów, jego główne zwierciadło o średnicy 8,2 metra jest pojedynczym, monolitycznym kawałkiem szkła, którego stworzenie było ogromnym wyzwaniem inżynieryjnym. Subaru słynie z wyjątkowo szerokiego pola widzenia, co czyni go idealnym narzędziem do tworzenia map dużych obszarów nieba i poszukiwania słabo świecących obiektów.

• powierzchnia zwierciadła: 53 m²
• średnica zwierciadła: 8,3 m
• długość ogniskowej: 15 m
• rodzaj kopuły: cylindryczna

5. Wielki Teleskop Południowoafrykański

fot. Lengau / wikipedia.org (CC BY-SA 4.0)

Wielki Teleskop Południowoafrykański znajduje się w RPA, na wysokości 1798 m n.p.m. Wybudowany został w 2005 roku. Jest największym teleskopem optycznym na półkuli południowej. Jego konstrukcja wzorowana jest na Teleskopie Hobby'ego-Eberly'ego w Teksasie. Posiada on ogromne, segmentowe zwierciadło główne (złożone z 91 elementów) i jest zoptymalizowany pod kątem spektroskopii. Pozwala to astronomom badać skład chemiczny i ruch odległych gwiazd oraz galaktyk, które są niewidoczne z półkuli północnej.

• powierzchnia zwierciadła: 79 m²
• średnica zwierciadła: 11 × 9,8 m
• długość ogniskowej: ???
• rodzaj kopuły: sferyczna

4. Teleskopy Kecka

W Mauna Kea na Hawajach (Stany Zjednoczobne), na wysokości 4145 m n.p.m. znajdują się dwa takie same Teleskopy Kecka. Pierwszy wybudowany został w 1993 roku, drugi w 1996 roku. Każdy z nich posiada zwierciadło o średnicy 10 metrów, zbudowane z 36 sześciokątnych segmentów. Mogą one pracować niezależnie lub razem, tworząc tak zwany interferometr, co pozwala uzyskać obrazy o znacznie wyższej rozdzielczości, niż byłoby to możliwe dla pojedynczego teleskopu. Ich położenie na szczycie wulkanu Mauna Kea zapewnia im jedne z najlepszych warunków do obserwacji kosmosu na naszej planecie.

• powierzchnia zwierciadła: 76 m²
• średnica zwierciadła: 10 m
• długość ogniskowej: 17,5 m

3. Wielki Teleskop Kanaryjski

fot. Pachango / wikipedia.org (CC BY-SA 3.0)

Wielki Teleskop Kanaryjski znajduje się na wyspie Las Palma w Hiszpanii, na wysokości 2267 m n.p.m. Wybudowany został w 2008 roku. Jest to obecnie największy na świecie teleskop optyczny z pojedynczą aperturą. Jego potężne zwierciadło o średnicy 10,4 metra składa się z 36 sześciokątnych segmentów, które współpracują z niezwykłą precyzją, tworząc idealną powierzchnię odbijającą. Zlokalizowany w Obserwatorium Roque de los Muchachos, korzysta z wyjątkowo czystego i stabilnego nieba nad Wyspami Kanaryjskimi, co pozwala na prowadzenie przełomowych badań nad najdalszymi obiektami we wszechświecie.

• powierzchnia zwierciadła: 74,1 m²
• średnica zwierciadła: 10,4 m
• długość ogniskowej: 16,5 m

2. Teleskop Hobby’ego-Eberly’ego

fot. EricandHolli / wikipedia.org (CC BY-SA 3.0)

Teleskop Hobby’ego-Eberly’ego znajduje się w Mount Fowlkes w Teksasie (Stany Zjednoczne) na wysokości 2026 m n.p.m. Wybudowany został w 1996 roku. Wyróżnia go innowacyjna i niezwykle oszczędna konstrukcja. Teleskop ma stały kąt nachylenia wynoszący 55 stopni i obraca się jedynie w poziomie, co znacząco obniżyło koszty jego budowy. Jego ogromne zwierciadło główne nie jest monolitem, lecz składa się z 91 sześciokątnych segmentów. Chociaż jego średnica wynosi 11 metrów, efektywna apertura podczas obserwacji to 10 metrów. Teleskop ten jest wykorzystywany głównie do spektroskopii, czyli analizy światła emitowanego przez gwiazdy i galaktyki.

• powierzchnia zwierciadła: 77,6 m²
• średnica zwierciadła: 11,1 x 9,8 m
• długość ogniskowej: 13,08 m

1. Wielki Teleskop Lornetkowy

fot. Wars / wikipedia.org (CC BY-SA 3.0)

Jego nazwa idealnie oddaje unikalną konstrukcję – Wielki Teleskop Lornetkowy składa się z dwóch potężnych zwierciadeł o średnicy 8,4 metra każde, które umieszczono na wspólnym montażu. Dzięki temu może działać niczym gigantyczna kosmiczna lornetka. Gdy oba zwierciadła pracują razem, oferują zdolność zbierania światła odpowiadającą teleskopowi o średnicy 11,8 metra oraz rozdzielczość porównywalną z teleskopem o aperturze 22,8 metra. To czyni go jednym z najbardziej zaawansowanych technologicznie teleskopów optycznych na świecie.

• powierzchnia zwierciadła: 111 m²
• średnica zwierciadła: dwa razy 8,4 m
• długość ogniskowej: 9,6 m